Programma onder de Omgevingswet

Het Programma onder de Omgevingswet (POW) voor IRM bevat een heldere toekomstvisie op een toekomstbestendig rivierengebied. Plus leidende beleidskeuzes voor rivierbodemligging en sedimenthuishouding en afvoer- en bergingscapaciteit van het Rijn- en Maassysteem. En een overzicht van riviertrajecten en gebieden waar we na vaststelling van het POW in 2023 als eerste aan de slag gaan. Het gezamenlijke belang op systeem- of trajectniveau is leidend in het POW.

Programma onder de Omgevingswet (PoW)
stockfoto pannerdense kop

Een POW op hoofdlijnen

Al in april 2023 legt het programmateam IRM het Ontwerp Programma onder de Omgevingswet (POW) voor aan de stuurgroep IRM. Een programma op hoofdlijnen waardoor het eerder beschikbaar kan komen dan oorspronkelijk gepland. Het resultaat van de herijking van onze opdracht in het voorjaar van 2022 waarbij we ervoor hebben gekozen om IRM stapsgewijs vorm te geven: eerst een Ontwerp POW met inhoudelijke hoofdkeuzen voor bodemligging en afvoercapaciteit. Keuzes die richting geven aan de ontwikkeling van de riviersystemen en aan de IRM-doelen hoogwaterveiligheid, natuur, scheepvaart en zoetwaterbeschikbaarheid.

Direct na vaststelling van het POW volgt dus de verdere gebiedsuitwerking met onze overheidspartners en belanghebbenden, lossen we kennisvragen op en werken we details uit waar nu geen ruimte voor is.

Dit bijgestelde POW is in kortere tijd te realiseren. Noodzakelijk om aan te kunnen sluiten op ontwikkelingen van andere programma’s zoals het Nationaal Programma Landelijke Gebied.

Lek
Lek.jpg

Inhoud POW

Het Ontwerp POW bevat in elk geval:

  1. Een visie op een toekomstbestendig Maas- en Rijngebied in 2050, met doorkijk naar 2100. Bij het ontwikkelen van deze visie baseren we ons op bestaande documenten, zoals het Beeld op de Rivieren, de Systeembeschouwing Maas en Rijn, de ecologische systeemanalyse van de Programmatische Aanpak Grote Rivieren en het Panorama Gelderse Rivieren.
  2. Beleidskeuzes voor rivierbodemligging en sedimenthuishouding en afvoer- en bergingscapaciteit van het Rijn- en Maassysteem. Onder andere het onderzoeksrapport ‘Systeembeschouwing Maas en Rijn’ dat vandaag, 7 juli 2022, is gepubliceerd vormt hiervoor een belangrijke bouwsteen.
  3. In het Ontwerp POW leggen we ook de prioritaire gebieden en urgente (systeem)ingrepen vast. Het Rijk en de regionale overheden bepalen samen waar ze het eerst aan de slag willen op basis van een analyse van de meest urgente problemen en waar deze samenkomen.
  4. IRM is meer dan het zoveel mogelijk integreren van opgaven. Het gaat ook over integraal samenwerken met het riviersysteem als uitgangspunt. In het Ontwerp POW beschrijven we in een hoofdstuk ‘Werkwijze’ hoe we deze samenwerking willen organiseren en financieren voor een efficiënte uitvoering van het POW.
  5. Participatie en communicatie: opschrijven hoe we willen samenwerken is één ding. Na vaststelling van het POW werken betrokken partijen verder aan het versterken en vergroten van de integrale samenwerking en denkwijze en het gevoel van gezamenlijk eigenaarschap. Participatie- en communicatiedoelen en -aanpak leggen we vast in het POW. De wijze waarop we IRM straks organiseren is natuurlijk ook bepalend voor wie er straks waarover gaat communiceren en participeren.
  6. Tot slot zetten we een Praktijknetwerk en Kennisagenda op om kennis en ervaring te delen en nieuwe kennis te ontwikkelen. Het Ontwerp POW bevat een overzicht van kennisvragen die we het komende jaar niet kunnen oplossen maar meenemen in de vervolgstappen van IRM.

Met wie komt het POW tot stand?

Voor het opstellen van het Ontwerp POW benutten we alle inbreng die de afgelopen twee jaar is geleverd door partneroverheden, belangengroeperingen en kennisinstellingen. Bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van het Beeld op de Rivieren en de Systeembeschouwing Maas en Rijn. De komende tijd werken verschillende werkgroepen met deskundigen (Rijk, provincies, waterschappen) aan de onderdelen van het POW.

Via de bestaande overlegstructuren van Deltaprogramma’s Maas en Rijn is er tijdens dit proces gelegenheid tot reflectie van partneroverheden en de Adviesgroep Rijn en Klankbordgroep Maas met vertegenwoordigers van belangengroeperingen. In april 2023 legt het programmateam IRM het Ontwerp POW voor aan de stuurgroep IRM, nadat de betrokken Maas- en Rijnbestuurders hierover hebben geadviseerd. In juni 2023 verwachten we het POW ter inzage te leggen. Iedereen is dan in de gelegenheid om hierop te reageren door het indienen van een zienswijze.

Onder andere via de nieuwsbrief IRM houden we iedereen op de hoogte van de voortgang en gemaakte of te maken keuzes. Bij de start van de terinzagelegging in 2023 organiseren we één of meer (digitale) bijeenkomsten voor ambtenaren en bestuurders en voor vertegenwoordigers van belangengroeperingen en kennisinstellingen. Natuurlijk zijn burgers en individuele gebruikers van de rivierengebieden ook van harte welkom. Tijdens de bijeenkomst(en) lichten we het POW en de gemaakte afwegingen nader toe en is er alle ruimte voor gesprek.

Werksessie praktijknetwerk 2
Werksessie praktijknetwerk 2

Besluitvorming en overeenkomst

Het Ontwerp POW leggen we eerst via de bestaande (bestuurlijke) overlegstructuren van Deltaprogramma’s Maas en Rijn voor om het vervolgens in april 2023 voor te leggen aan de stuurgroep IRM. Na vrijgave leggen we het Ontwerp POW naar verwachting in juni 2023 ter inzage, met de milieueffectrapportage als bijlage. Iedereen kan daar dan op reageren door het indienen van zienswijzen.

In het najaar van 2023 adviseren de Maas- en Rijnbestuurders de stuurgroep IRM over het definitieve POW en de reactienota waarin staat hoe we de zienswijzen hebben verwerkt. Na vrijgave door de stuurgroep stelt het Bestuurlijke Overleg IRM het POW vast. Het vastgestelde POW wordt ondertekend door de bevoegde gezagen: het ministerie van Infrastructuur, het ministerie van Binnenlandse Zaken en het ministerie van Natuur en Stikstof. Het POW is daarmee zelfbindend voor het Rijk.

Na vaststelling van het POW wordt ministeries, provincies en waterschappen die concreet te maken krijgen met en/of een rol krijgen bij de uitvoering van het POW, aangeboden een bestuursovereenkomst te ondertekenen. In deze bestuursovereenkomst staat onder meer hoe betrokken partijen het programma IRM willen doorontwikkelen, hoe het POW een plaats krijgt in regionaal beleid, hoe we gaan samenwerken en hoe we komen tot verdere uitwerking van de prioritaire gebieden.

In gebiedsspecifieke bestuursovereenkomsten maken betrokkenen vervolgens afspraken over organisatie, governance, aanpak, werkwijze en financiering van de gebiedsgerichte uitwerkingen.

Globale planning

april 2023

Ontwerp POW wordt voorgelegd aan stuurgroep IRM.

juni 2023

In juni 2023 verwachten we het Ontwerp POW ter inzage te leggen, met de milieueffectrapportage als bijlage. Iedereen kan hier dan op reageren door het indienen van een zienswijze.

najaar 2023

De Maas- en Rijnbestuurders adviseren de stuurgroep IRM over het definitieve POW en de reactienota waarin staat hoe we de zienswijzen hebben verwerkt.

eind 2023

Vaststelling POW

.

Deze planning is onder voorbehoud.

Nieuwe Omgevingswet

De nieuwe Omgevingswet treedt in 2023 in werking. Een ‘Programma onder de Omgevingswet’ is binnen de wet één van de mogelijke instrumenten waarin de overheid beleid en maatregelen voor een aspect van de leefomgeving kan vastleggen. Het PoW vervangt de huidige Structuurvisie.

IRM ontwikkelt één van de eerste POW’s. We hebben ook bij de invulling hiervan nog het een en ander te verkennen.